محمد محسن مستوفى

مقدمه 6

زبدة التواريخ ( فارسى )

شود . » عمدهء مخاطب اين يادآوريها بنياد موقوفات خود ماست نه مؤسسات انتشاراتى ديگر كه هر يك روش خاص خود را دارد و ما دخالتى در كار آنها نداريم . تا زمانى كه نويسندهء اين سطور متولى هستم و فرزند دانشمند من ايرج افشار ، كه به رموز نويسندگى كاملا آگاه مىباشد سرپرست انتشارات اين بنياد است ، موجبى براى نگرانى نخواهد بود ، و بعد از ما هم اميد است كه اين روش ادامه يابد . انشاء اللّه . ارديبهشت 1362 واپسين نوشتهء واقف تكمله و تبصره يادداشت واقف براى اطلاع نويسندگان كتب نظم و نثرى از گذشتگان يا آيندگان كه با سرمايه و درآمد اين بنياد چاپ و توزيع مىشود بايد منطبق با نيّت واقف و هدف وقفنامه باشد ، و مروّج زبان درى در قلرو اين زبان و تحكيم وحدت ملى و تماميت كشور ايران باشد و بوئى از ناحيه‌گرائى و جدايىطلبى ندهد ، و حمايت و ترويج از لهجه‌هاى محلى و زبانهاى خارجى ، به قصد تضعيف زبان فارسى درى نكند . خلاصه آنكه اين كتابها و رسالات بايد منزّه باشد از روشهاى تفرقه‌آميز و سياستهايى فتنه‌انگيز چه بطور مرموز و چه علنى . مخصوصا نبايد آلوده باشد به اغراض سياسى خارجى در لفافهء پژوهش تاريخى ، نژادى يا ادبى و فرهنگى و ايران‌شناسى . كتب تاريخى و ادبى « عالمانهء » خارجى كه از عربى و تركى و فرنگى و روسى به فارسى ترجمه مىشود اگر داراى هر دو جنبه از سود و زيان باشد ، بايد قسمت سودمند آنها ترجمه شود قسمت زيان‌بخش اگر ترجمه شود بايد به قصد مبارزه و مقابلهء عالمانه با آن باشد نه جاهلانه ، زيرا گفتهء منطقى ممكن است مؤثر باشد ، نه « شانتاژ » و هوچىگرى . اين بنياد در انتشارات خود بايد در هر حال از دروغ و ناسزا پرهيز كند . به گفتهء نظامى گنجوى : چو نتوان راستى را درج كردن * دروغى را نبايد خرج كردن براى چاپ و انتشار كتب و رسالات نه تنها هزينه و حق الزحمه نمىخواهيم ، بلكه به سبب اهميت و فوق العاده سودمند بودن كتاب جايزه نيز مىپردازيم . اين بنياد در چاپ و انتشار كتابهاى خود بطور مسلم ضرر مادى دارد ، زيرا كمتر از ارزش تمام شدن ( از كاغذ و چاپ و غيره ) از راه فروش درآمد دارد . شايد بعضى تصور كنند كه كار ما شبيه به معاملهء مرحوم « ملا نصر الدين » باشد كه تخم مرغ مىخريد دانه‌اى دو شاهى ، مىپخت و رنگ مىكرد و مىفروخت يك شاهى ! عقيدهء ما بر اينست كه اگر در اين سودا ضرر مادى و مالى مىكنيم